मत्स्य पालनमा गरिएका गतिविधिहरुको जस्तै माछा भुरा, दाना, मलखाद खरिद तथा ढुवानी खर्च, ज्यामी खर्च आदिको प्रष्ट लिखित रुपमा विवरण राखेको खण्डमा निम्न कुराहरु थाहा पाउन सकिन्छ|
- प्रति हेक्टर जलासयमा वार्षिक कति खर्च भएको र कति माछा उत्पादन भयो । - एक किलो माछा उत्पादन गर्न कति खर्च पर्दछ, सोहि अनुसार माछाको विक्री दर कायम गर्न सजिलो हुन्छ । - वार्षिक भुरा, दाना, मलखाद आदीका कति कति खर्च पर्दो रहेछ । - दाना तथा मलखाद प्रयोग गरे अनुसारको माछाको बृद्धि भएको छ वा छैन । - माछा पालनबाट बार्षिक कति फाईदा वा वेफाईदा भयो । - यदि कुनै किसिमको त्रुटि भएको रहेछ भने आउने वर्षमा सुधार गरि फाईदा गर्न सकिन्छ ।
आम्दानि खर्चको विवरण
आथिक विश्र्लेषण
मत्स्य पालन अन्य परम्परागत खेती प्रणाली भन्दा निकै फाइदाजनक छ । हुनत पोखरी निर्माण गर्दा ठूलो रकम पूँजीगत खर्चको रुपमा लाग्ने गर्दछ तर यान्त्रीकरणको मद्दतले (एक्साभेटर, डोजर, ट्याक्टर, आदि) निर्माण खर्च समेत निकै कम हुन गएको छ । व्यवसायिक मत्स्य पालनमा हुने अनुमानित आम्दानी खर्चको लेखा जोखा निम्नानुसार गरिएको छ|
नोटः १.५ कठ्ठा बराबर १ रोपनी, ३० कठ्ठा बराबर १ हेक्टर र २० रोपनी बराबर १ हेक्टर
माछा पालनको सफलताको आधारहरूः
१. उपयुक्त स्थलको छनौट । २. उपयुक्त पालन अवधिको छनौट । ३. पोखरीको तयारी । ४. संख्या, साईज र अनुपात मिलाएर माछा, भुरा स्टकिङ्ग । ५. मलखादको प्रयोग गरी पानीको वांक्षित हरियोपन कायम राख्ने । ६. कृत्रिम आहारको उचित तरिकाले प्रयोग । ७. पानीको गुणस्तर व्यवस्थापन । ८. समय समयमा माछाको बृद्धि जाँच । ९. प्रतिपक्षि जीव नियन्त्रण । १०. स्वास्थ जाँच एंव व्यवस्थापन । ११. माछा पालनको सबै क्रियाकलापको अध्यावधिक रेकर्ड ।
स्रोत: व्यवसायिक मत्स्य पालन प्रविधि, मत्स्य विकास निर्देशनालय, बालाजु, काठमाडौं |